Wat is een passiefhuis?

De term ‘passiefhuis’ verwijst naar een constructiestandaard en is een verfijning van het begrip ‘lage-energie woning’.

Wat is een passiefhuis?

Een passiefhuis heeft een comfortabel binnenklimaat, zowel in de winter als in de zomer, en dit zonder conventioneel verwarmings- en koelsysteem.

Het passiefhuis-concept vertaalt zich in één basisprestatie-eis die de architect dient te interpreteren in een ontwerp: het brutoverbruik voor ruimteverwarming is kleiner dan 15 kWh/m² per jaar. Om ook de andere verbruiken dan verwarming te beperken stelt de bouwheer als bijkomende eis dat het totaal energieverbruik voor ruimteverwarming, sanitair warm water en elektrische apparaten kleiner is dan 42 kWh/m² per jaar.

Men bemerkt dat het hanteren van deze prestatie-eis leidt tot een energieconsumptie die vier keer lager is dan die van een gemiddelde nieuwbouwwoning (gebouwd volgens de huidige standaard). Figuur 1 geeft het rekenplaatje. Merk op dat, in vergelijking met bestaande woningen, we spreken over een energiebesparing van bijna een factor 10! Zelfs voor bouwers van een lage-energie woning loont het de moeite om de stap te zetten naar een passiefhuis, want er kan nog tot 2,5 keer bespaard worden op de energieverbruiken.

De zes basisprincipes

  1. Uitstekend isoleren
    Om een klassiek verwarmingssysteem te kunnen vermijden zonder in te boeten aan comfort is in de eerste plaats een efficiënte gebouwenschil noodzakelijk. Dit betekent dat wand-, vloer-, dak- en glasoppervlakken zodanig isolerend moeten zijn dat zij niet meer koud kunnen aanvoelen, zelfs zonder actieve verwarming.
  2. Uitstekend luchtdicht bouwen
    We streven in detail en uitvoering een uitstekende luchtdichtheid na van de gebouwenschil.
  3. Comfortventilatie
    Passieve woningen hebben een continue toevoer van verse lucht om het comfort van de gebouwgebruikers optimaal te houden. De verse lucht wordt toegevoerd in de droge ruimtes (slaapkamers, leefruimtes,..) en via doorstroomopeningen en gangen afgevoerd uit de natte ruimtes (keuken, badkamers, wc’s,..).
  4. De zon nuttig benutten
    De warmtebehoefte van een passiefhuis is zodanig klein dat de zon en de interne warmtebronnen voldoende energie leveren voor het op comforttemperatuur brengen van het gebouw. Zuidgerichte beglazing is nuttig om de gratis zonnewinsten op te drijven. Efficiënte externe zonwering wordt voorzien, hetzij via constructiebeschaduwing (dakoversteek e.d.), hetzij via regelbare zonwering.
  5. Efficiënte huishoudapparaten
    Door een passieve woning te voorzien van huishoudapparaten met een maximale efficiëntie kan de elektriciteitsconsumptie gemakkelijk met 50% worden gereduceerd zonder tevredenheidsverlies van de gebruikers.
  6. Hernieuwbare energie
    De overgebleven energiebehoefte van een passieve woning is slechts 25% van deze van een conventionele nieuwbouwwoning. Op basis hiervan wordt het zinvol hernieuwbare energiebronnen in te schakelen, zonder de kosten gevoelig te verhogen of de beperkte mogelijkheden van deze energiebronnen te overschrijden.

Prestatie-eisen van toepassing voor contractspecificaties

  • brutoverbruik voor ruimteverwarming < 15 kWh/m² geconditionneerd per jaar
  • totaal energieverbruik voor ruimteverwarming, sanitair warm water en elektrische apparaten < 42 kWh/m² geconditionneerd per jaar
  • U-waarde van vloeren, muren en daken < 0,15 W/m²K (vier keer beter isoleren)
  • U-waarde van het schrijnwerk < 0,8 W/m²K (schrijnwerk met isolatiesnede)
  • U-waarde van de beglazing< 0,8 W/m²K (drievoudig glas of gelijkwaardig)
  • g-waarde van beglazing > 50 % (+ optimalisatie zuid-oriëntatie, externe zonwering)
  • Geen koudebruggen: lineaire warmtedoorgangscoëfficiënt  < 0,01  W/mK
  • Gebouwlekverliezen  n50 < 0,6 h-1 (te verifiëren door middel van een blower-door test)
  • Mechanische balansventilatie met warmterecuperatie met temperatuurrendement > 80% (met efficiënte gelijkstroomventilator of gelijkwaardig)

Duizenden gebouwde passiefhuizen tonen dat deze standaard kan worden bereikt met een verscheidenheid aan technologieën, ontwerpen en materialen. Bij een goede samenwerking vanaf het begin tussen architect, bouwheer en aannemer hoeft een passiefhuis nauwelijks meer te kosten dan een lage-energie woning. Eenvoud siert het passiefhuis. Zoals de naamgeving reeds aangeeft kunnen de energiebesparingen in hoofdzaak worden gerealiseerd door middel van passieve strategieën en komt er uiteindelijk minder technologie en onderhoud te pas aan de woning, terwijl een hoger comfort wordt gerealiseerd.